Komşu Hakkı Nedir? Komşu Hakkı ile alakalı Ayet ve Hadisler

Paylaşarak Hidayete Vesile Ol:

Komşu; ev, işyeri, arazi, köy, şehir ve ülke bakımından yakın olanların aldıkları addır. Komşu hakkı ise, ailemizden sonra en yakın sosyal çevremizi oluşturan komşularımız için yerine getirmemiz icap eden bir dizi hak ve sorumlulukları ifade eder.

İyi  veya kötü günlerimizde en yakın çevre ile temas halinde bulunmayı gerektirir. Darlık zamanda yardımlaşma, normal zamanlarda ziyaretleşme, sır sayılabilen halleri gizleme, birbirinin halinden etkilenme, hatta komşunun mülkünü satın almada öncelik hakkına sahip olma, komşulukla ilgili bir dizi hak ve sorumlulukların kaynağını teşkil etmiştir. Kur’an-ı Kerim’de komşu ilişkisinden şöyle söz edilir:

Komşu Hakkı Ayet
Komşu Hakkı Ayet-i Kerime

Anaya, babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yanınızdaki arkadaşa, yolcuya ve maliki bulunduğunuz  kimselere iyilik edin…

Nisa Suresi, 36

Göklerdeki yıldızlara baktığımız zaman bir ahenk göze çarpar. Gözümüzü yeryüzüne çevirdiğimiz zaman canlı ve cansız varlıkların arasında bir intizamın hüküm sürdüğü görülür.

Göklerdeki ve yeryüzündeki ahenk, her şeyin kendi vazifesini yapması ve hududunun dışına çıkmaması ile kabil olmaktadır.

Toplu halde yaşayanların arasında huzurun tesisi için, dinimiz birtakım vazifeler emretmiş bulunmaktadır. Bunlardan birisi de komşu hakkı hususudur. Komşu hakkı hususlarının zamanında ve tam olarak yapılması, komşular arasında sevginin devamını temin eder.

Kimler Komşu Sayılır?

Komşu denildiği zaman akla ilk olarak evimizin civarında oturanlar gelir. Dükkân, bağ ve bahçemizin etrafındaki mülk sahipleri de komşularımız sayılmaktadır. Evimizin dört tarafında kırk hane sahibi bizim komşumuzdur. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) bir hadis-i şeriflerinde buyuruyorlar ki:

Allah katında arkadaşların hayırlısı, arkadaşına hayırlı olandır. Allah katında komşuların hayırlısı, komşularına hayırlı olandır.

Hadis-i Şerif

Komşunun komşu üzerindeki hakkı nedir?

Hayırlı bir komşu olabilmek için, komşularımızın bizim üzerimizdeki komşu hakkı hususunu bilmemiz gerekir. Hadis-i şeriflerden yola çıkarak Komşu hakkı kabaca şunlardır:

  • Davet ederse icabet etmek,
  • Hasta olursa geçmiş olsuna gitmek,
  • Cenaze olursa hazır bulunmak,
  • Başına bir felaket gelirse teselli etmek,
  • Başsağlığı dilemek;
  • Sevineceği bir şeye sahip olduğunda tebrik etmek,
  • Yardım isterse işini görmek,
  • Borç isterse vermek,
  • Dışarıda bulunduğu zaman malını ve ırzını korumak, komşuluk haklarından bir kısmıdır.
Komşunun komşu üzerindeki hakkı nedir
Komşunun komşu üzerindeki hakkı nedir

Dinimiz, komşulara iyilik yapma hususunda da bir sıralama getirmiştir. Komşularımıza iyilik yapmada, bize olan yakınlıklarını dikkate almamız gerekir. Müslüman ve hısım olan komşu birinci derecede hak sahibidir. Sonra Müslüman komşu, daha sonra Müslüman olmayan komşular gelir. Bunlar derece itibarıyla birbirine eşit iseler, evinin kapısı en yakın olandan başlamak gerekir. Hazreti Ayşe (r.ah.) validemiz Peygamber Efendimize (s.a.v.) sormuş:

“Benim iki komşum var. (Bir şey vermem gerekirse) hangisine hediye edeyim?” Resul-i Ekrem:

“Kapı itibarı ile sana en yakın olana” buyurdular.

Komşu haklarında, onlara karşı gösterilecek saygı ve vergide, zengin ve fakir ayrılmaz. Peygamber Efendimiz, mutlak, zengin ve fakiri içine alan bir ifade ile:

“Ey Ebu Zer, çorba pişirdiğin zaman suyunu çoğalt ve komşunu da gözet” buyurmuşlardır. Komşu yoksul ise ona yardım etmek zaruri bir hal alır. “Yanındaki komşunun aç olduğunu bildiği halde karnını doyurup yan gelip yatan bana (hakkı ile) iman etmiş değildir” hadisi şerifi üzerinde çok iyi düşünmek gerekir.

Resulullah Efendimiz (s.a.v.) bir hadisi şeriflerinde şöyle buyurmaktadır:

Cebrail (a.s.) bana komşu hakkına riayeti tavsiyeden ayrılmadı. (O kadar ki) komşuyu (komşuya) varis kılacak (bir hüküm getirecek) zannetmiştim.

Hadis-i Şerif

İzahına çalıştığımız bu vazifeler, komşular arasına huzur getirir. Bunların yapılmaması da ahenkli bir yaşamayı imkânsız kılar.

Muhafaza ile mükellef bulunduğu komşu haklarına tecavüz, Allah’ın kahrını üzerine çekmek olur. Fahri Kâinat Efendimiz buyuruyor ki:

Kim Allah’a ve ahiret gününe inanıyorsa komşusuna eza vermesin. Kim Allah’a ve ahiret gününe iman ediyorsa misafirine ikram etsin. Kim Allah’a ve ahiret gününe iman ediyorsa hayrı söylesin veya sükût etsin.

Hadis-i Şerif

Cenab-ı Hakk, Hadis-i şerifler ve Ayet-i kerimeler ışığında açıklamaya çalıştığımız Komşu Hakkı hususunda cümle ümmet-i Muhammed’i muvaffak eylesin. Amin.


Bu yazımızı beğendiyseniz Euzu ve anlamı, besmelenin fazileti yazılarımıza da göz atmanızı tavsiye ediyoruz.

Paylaşarak Hidayete Vesile Ol:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir